Rehber
İmar terimlerinin sade açıklamaları. Her yazı önce kısa cevabı verir, sonra detaya iner — ve kaynağını gösterir. Konular, parselde bir kuralın sonucu nasıl belirlediğine göre dört başlıkta duruyor.
Yapılaşma kuralları
Parselde ne kadar inşaat yapılabileceğini belirleyen sayısal kurallar.
-
Emsal (KAKS) nedir?
Emsal (KAKS), parselde toplam ne kadar inşaat yapılabileceğini belirleyen kat sayısıdır. Parsel alanıyla çarpılır ve kat adedine değil toplam hacme sınır koyar. Örneğin 1.250 m² parselde emsal 2,07 ise yaklaşık 2.587 m² eder.
GÜNCELLENDİ 2026-09-15 · 2 KAYNAK -
Emsal harici alanlar nelerdir?
Emsal harici alanlar, toplam inşaat alanı hesabına katılmayan hacimlerdir. Sığınak, belirli ölçüdeki otopark ve teknik hacimler bu kapsamda sayılabilir. Kapsamın sınırı yönetmeliğin ve plan notunun kendi tanımına bağlıdır.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
TAKS nedir, nasıl hesaplanır?
TAKS (taban alanı katsayısı), zeminde en çok ne kadar alanın üstünün kapatılabileceğini belirleyen orandır. Çekme mesafeleri bu üst sınırı fiilen küçültebilir. Örneğin 1.250 m² parselde TAKS 0,40 ise bina tabanı en çok 500 m² olabilir.
GÜNCELLENDİ 2026-09-15 · 2 KAYNAK -
Kat adedi nasıl belirlenir?
Kat adedi, parselde kaç katlı bina yapılabileceğini söyleyen kuraldır. Plan notunda doğrudan kat sayısı olarak ya da bina yüksekliği üzerinden tanımlanabilir. Emsalle aynı şey değildir: emsal toplam inşaat alanını, kat adedi katların sayısını sınırlar.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
Yükseklik (Yençok) nedir?
Yükseklik kuralı, binanın kot noktasından en çok ne kadar yükselebileceğini söyler. Plan notlarında metre cinsinden (örneğin 15,50 m) ya da kat adedi olarak yazılabilir. Kot noktası değiştiğinde aynı kural farklı bir binaya izin verir.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK
Parsel geometrisi
Binanın parselin neresine oturabileceğini belirleyen kurallar.
-
Çekme mesafesi neye göre belirlenir?
Çekme mesafesi, binanın yol ve komşu parsel sınırlarından ne kadar geride başlayacağını söyleyen kuraldır. Ön, yan ve arka bahçe için ayrı ayrı tanımlanır. Parselinizde yapılaşabilir alanı çoğu zaman TAKS değil bu mesafeler belirler.
GÜNCELLENDİ 2026-09-15 · 1 KAYNAK -
Yapı nizamı nedir?
Yapı nizamı, binanın komşu parsellere göre nasıl konumlanacağını söyler: ayrık, bitişik ya da blok. Nizam, çekme mesafelerini ve kalan alanı doğrudan değiştirir. Aynı emsal ve TAKS ile nizam değişince bina başka yere oturur.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
Parsel kenar rolü nedir?
Kenar rolü, parselin her bir kenarının ön, yan ya da arka bahçe sayılmasıdır. Roller farklı okunduğunda aynı çekme mesafesi kuralı bambaşka bir alan bırakır. Köşe parselde hangi kenarın ön bahçe olduğu sonucu doğrudan değiştirir.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK
Plan, yetki ve belgeler
Kuralın hangi belgeden ve hangi idareden geldiği.
-
Plan notu nedir?
Plan notu, uygulama imar planının yazılı hükümleridir. Emsal, TAKS, yükseklik ve çekme mesafeleri çoğunlukla orada tanımlanır. Yönetmelik asgariyi verir; plan notu parsele özel ve çoğu zaman belirleyici olandır.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
Plan yetkisi hangi idarede?
Bir parselin imar kurallarını hangi idarenin planı belirler: ilçe belediyesi, büyükşehir ya da bakanlık. Yetki yanlış okunursa doğru sayı yanlış belgeden çıkar. Bu yüzden plan yetkisi on kritik mevzuat katmanından biridir.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
Arazi kullanım kararı nedir?
Arazi kullanım kararı, parselin hangi amaçla yapılaşabileceğini söyler: konut, ticaret, karma ya da donatı. Fonksiyon uymuyorsa emsal ve TAKS anlam taşımaz. Bu yüzden ön fizibilitede fonksiyonu sayısal kuralların önünde okuyoruz.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 1 KAYNAK -
İmar durum belgesi nedir?
İmar durum belgesi (imar çapı), parselin imar haklarını belediyenin resmî olarak bildirdiği belgedir. Ön fizibilite raporu bu belgenin yerine geçmez. Belgeye gitmeden önce parselde neyin konuşulduğunu anlamanızı sağlar.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK
Kentsel dönüşüm
Sürecin adımları, riskli yapı tespiti ve destek koşulları.
-
Kentsel dönüşüm adımları
Kentsel dönüşüm, riskli yapı tespitiyle başlar ve malik çoğunluğu kararıyla ilerler. Adımların sırası ve gereken çoğunluk mevzuatla belirlidir. Ön fizibilite bu sürecin en başındadır: parselde ne yapılabileceğini bilmeden müteahhit teklifi değerlendirilemez.
GÜNCELLENDİ 2026-09-12 · 1 KAYNAK -
Riskli yapı tespiti nedir?
Riskli yapı tespiti, binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli olup olmadığının belirlenmesidir. Kentsel dönüşüm sürecinin ilk adımıdır. Tespit, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcilerince, Başkanlıkça lisanslandırılan kuruluşlara yaptırılır.
GÜNCELLENDİ 2026-09-20 · 2 KAYNAK -
Yarısı Bizden koşulları neler?
Yarısı Bizden, İstanbul'da riskli yapıların dönüşümü için yürütülen devlet destek programıdır. Hibe, kredi ve taşınma yardımını kapsar. Kesin karar ilgili idarenin başvuru sürecinde verilir; ön kontrol başvuru yerine geçmez.
GÜNCELLENDİ 2026-09-21 · 2 KAYNAK